Επαναστατικό Κομμουνιστικό Μανιφέστο: V. Το Πρόγραμμα της Επανάστασης

Ο αγώνας για ένα καλύτερο μέλλον δεν υπονοεί την αναμονή της σοσιαλιστικής επανάστασης κάποια στιγμή στο μέλλον. Κανένας Θεός, κανένας σωτήρας, καμιά μοίρα, καμιά ξένη δύναμη δεν μπορεί να απαλλάξει την τάξη μας από τα ιστορικά της καθήκοντα. Αυτοί που περιμένουν την επανάσταση δεν θα την ζήσουν ποτέ γιατί οι προλεταριακές επαναστάσεις δεν συμβαίνουν από μόνες τους όπως ένας σεισμός ή η ανατολή του ήλιου. Αντίθετα, γίνονται. Γίνονται από την οργανωμένη εργατική τάξη και τους καταπιεσμένους, αν έχουν σφυρηλατήσει στις τάξεις τους ένα μαχητικό επαναστατικό κόμμα. Σαν ξυλοκόπος, που χρειάζεται ένα κοφτερό τσεκούρι και δυνατά μπράτσα για να χτυπήσει ένα δέντρο, έτσι και η τάξη μας χρειάζεται ένα επαναστατικό κόμμα για να ρίξει κάτω τον κολοσσό του καπιταλισμού. Η δημιουργία ενός τέτοιου επαναστατικού κόμματος είναι επομένως προαπαιτούμενο για την εργατική τάξη για να πάρει την εξουσία στο δρόμο μιας επαναστατικής εξέγερσης ώστε να μπορέσει να κατευθύνει την κοινωνική επανάσταση προς το σοσιαλισμό. 

Όμως η εργατική τάξη δεν μπορεί να δημιουργήσει από το πουθενά το επαναστατικό κόμμα. Αυτό μπορεί να είναι μόνο αποτέλεσμα μιας λιγότερο ή περισσότερο μακράς διαδικασίας λυσσαλέων ταξικών αγώνων με όλες τις κακουχίες και τις προκαταρκτικές ήττες και τα διδάγματα που θα αντλούνται από τις εμπειρίες και την συγχώνευση τους με τις αυθεντικές διδασκαλίες του επαναστατικού εργατικού κινήματος, δηλαδή τον Μαρξισμό και τον Μπολσεβικισμό.

Σε αυτούς τους ταξικούς αγώνες, το προλεταριάτο μπορεί να ανταποκριθεί στις προκλήσεις μόνο αν είναι εξοπλισμένο με ένα ξεκάθαρο πρόγραμμα, ένα σύνολο στρατηγικών και τακτικών. Αυτό επίσης απορρέει από το γεγονός ότι η εργατική τάξη και οι καταπιεσμένοι που είναι αντιμέτωποι με το κύμα καπιταλιστικών επιθέσεων δεν μπορούν να περιμένουν παθητικά την Δευτέρα Παρουσία. Αντί για την διακήρυξη αφηρημένων αρχών, ο αγώνας απαιτεί ένα καθαρό μαρξιστικό πρόγραμμα, που αρχίζει με τα πιο άμεσα, πιο πιεστικά ζητήματα των άμεσων καπιταλιστικών επιθέσεων και χτίζει μια γέφυρα στην επαναστατική εξάλειψη της ρίζας όλων αυτών των δεινών, της κυριαρχίας της τάξης των καπιταλιστών.

Ένα τέτοιο επαναστατικό πρόγραμμα το λέμε μεταβατικό πρόγραμμα. Συμπεριλαμβάνει μια σειρά από αιτήματα, δίνοντας απαντήσεις στις επιτακτικές επιθέσεις της κυρίαρχης τάξης. Αναγνωρίζουμε την αξία των μεταρρυθμίσεων, ακόμα και η απλή απόκρουση μια επαπειλούμενης χειροτέρευσης δεν είναι με κανένα τρόπο μικρό κέρδος. Αντίθετα, η τάξη που δεν παλεύει να αμυνθεί των κατακτήσεών της δεν θα κατορθώσει ποτέ να κατακτήσει την απελευθέρωσή της. 

Όμως δεν είμαστε ονειροπόλοι. Ο καπιταλισμός στην εποχή παρακμής και σήψης του έχει όλο και λιγότερο την δυνατότητα να προσφέρει ακόμη και μικρές βελτιώσεις. Αντίθετα, οι καπιταλιστές είναι αναγκασμένοι να κάνουν οτιδήποτε για να ξεζουμίσουν τους εργάτες όλο και περισσότερο και να εκμεταλλεύονται όλο και πιο πολύ τους καταπιεσμένους λαούς, στην προσπάθειά τους να ανακόψουν την πτώση των ποσοστών κέρδους τους. Ακριβώς εξαιτίας αυτού, οι Μπολσεβίκοι –Κομμουνιστές συνδυάζουν τους τρέχοντες καθημερινούς αγώνες με το ζήτημα της εξουσίας, που αφορά το ποια τάξη έχει τον έλεγχο της οικονομίας και του κράτους.

Επομένως, ένα πρόγραμμα που περιορίζεται στον αγώνα για μεταρρυθμίσεις είναι πέρα για πέρα κοντόφθαλμο και οδηγεί την εργατική τάξη σε φρούδες ελπίδες ότι θα μπορούσε να κερδίσει μια ασφαλή ύπαρξη μέσα στον καπιταλισμό. Όμως στην πραγματικότητα ισχύει το αντίθετο: όσο υπάρχει το καπιταλιστικό σύστημα που είναι βασισμένο στο κέρδος, η εργατική τάξη δεν μπορεί να πετύχει μεταρρυθμίσεις σε βάθος χρόνου, ούτε καν να υπερασπιστεί τις υπάρχουσες κατακτήσεις. Μόνο με την χρήση των πιο αιχμηρών μέσων ταξικής πάλης, μπορούν να επιβληθούν ορισμένες βελτιώσεις αλλά κι αυτές ακόμα, στις συνθήκες σήψης του καπιταλισμού μπορούν να διατηρηθούν στην καλύτερη περίπτωση προσωρινά. Όσο περισσότερο επιβιώνει ο καπιταλισμός, κινδυνεύουν όχι μόνο οι υπάρχουσες κοινωνικές και δημοκρατικές κατακτήσεις, αλλά κι αυτή ακόμα η ύπαρξη της ανθρωπότητας. 

Επομένως, ο αμυντικός αγώνας σήμερα ενάντια στις επιθέσεις της κυρίαρχης τάξης πρέπει να ενσωματωθεί σ’ ένα πιο μακροπρόθεσμο αγώνα για την σοσιαλιστική επανάσταση. Η σύνδεση αυτών των δύο όμως στο πρόγραμμα δεν πρέπει να είναι ότι ο τελικός στόχος του σοσιαλισμού προστίθεται μηχανικά στο μίνιμουμ πρόγραμμα των καθημερινών αιτημάτων. Ένα τέτοιο σχήμα άνευρου αθροιστικού προγράμματος μίνιμουμ- μάξιμουμ αιτημάτων χαρακτήριζε την σοσιαλδημοκρατία πριν την νεοφιλελεύθερη στροφή της και ακόμη ισχύει για τα σταλινικά (και πρώην σταλινικά) κόμματα σήμερα. Αν όμως δεν υπάρχει σύνδεση, ένα επαναστατικό κόκκινο νήμα μεταξύ του μίνιμουμ προγράμματος και του τελικού σκοπού , τότε ο τελευταίος εκφυλίζεται και απονοηματοδοτείται, καταντώντας προκάλυμμα που συγκαλύπτει το ξεπούλημα τόσο του τελικού σκοπού του σοσιαλισμού όσο και του αγώνα για τα τρέχοντα καθημερινά αιτήματα από την ρεφορμιστική γραφειοκρατία. 

Ένα πρόγραμμα έχει ισχύ ως επαναστατικός οδηγός για τον απελευθερωτικό αγώνα του προλεταριάτου μόνο αν δείχνει την μετάβαση από την καθημερινή πάλη στην σοσιαλιστική επανάσταση. Η μέθοδος του μεταβατικού προγράμματος χαρακτηρίζεται από αιτήματα που δεν είναι ανίσχυρες εκκλήσεις στους καπιταλιστές ή την κυβέρνησή τους. Δεν εγείρουμε αιτήματα με την ελπίδα ότι μπορούν να υλοποιηθούν μέσω των κοινοβουλευτικών συνδυασμών ή ακόμη και με τη συμμετοχή σε μια κυβέρνηση του αστικού κράτους. Δεν συνιστούν προτάσεις για βελτίωση ή μεταρρύθμιση του καπιταλιστικού συστήματος.

Τα συνθήματα του μεταβατικού προγράμματος θα πρέπει να βοηθούν την εργατική τάξη να αναπτύξει και να οργανώσει την μαχητική της δύναμη. Επομένως, ο δρόμος της πάλης για τα αιτήματα δεν είναι η ελπίδα για εύνοια κι αγαθοσύνη των κυρίαρχων αλλά η οργάνωση της εργατικής τάξης και των καταπιεσμένων σε επιτροπές από τα κάτω σε εργοστάσια, γειτονιές, σχολεία και χωριά. Η εργατική τάξη χρειάζεται να αναπτύξει κατ’ αυτόν τον τρόπο την μέγιστη μαχητικότητά της. Επομένως, στο πρόγραμμα των Μπολσεβίκων- Κομμουνιστών τονίζεται ότι οι μέθοδοι της ταξικής πάλης έχουν βαρύνουσα σημασία: η εργατική τάξη πρέπει να πολεμά για τα αιτήματά της με μαζικές διαδηλώσεις, απεργίες, γενικές απεργίες, καταλήψεις, ως και με ένοπλες μαζικές δράσεις και εξεγέρσεις. Αυτό συνδέεται με ένα άλλο χαρακτηριστικό των μεταβατικών αιτημάτων. Τα μεταβατικά αιτήματα αμφισβητούν την λογική και την εξουσία του καπιταλισμού. Ενάντια στο συνεχώς αυξανόμενο εργασιακό στρες και στην ταυτόχρονη αύξηση του στρατού των ανέργων, προτάσσουμε το αίτημα για μείωση των ωρών εργασίας και ένταξη όλων των ανέργων σε ένα δημόσιο πρόγραμμα εργασίας. Ενάντια στην ακρίβεια, απαντάμε με επιτροπές ελέγχου των τιμών του εργατικού κινήματος. Ενάντια στον υποτιθέμενο σφιχτό προϋπολογισμό των επιχειρήσεων και το επικείμενο κλείσιμο εταιριών, απαιτούμε την άρση του επιχειρησιακού απορρήτου και τον έλεγχο της παραγωγής από τους εργάτες. Ενάντια στην αυξανόμενη βία και την αυθαιρεσία της αστυνομίας στις γειτονιές ή στις απεργίες και στις διαδηλώσεις, προτείνουμε την δημιουργία ένοπλων εργατικών ομάδων αυτοάμυνας και πολιτοφυλακών.

Με λίγα λόγια, το μεταβατικό πρόγραμμα βοηθά στην προώθηση της αυτό-οργάνωσης και αυτό-συνειδητοποίησης της εργατικής τάξης. Ως αποτέλεσμα, το επαναστατικό κόμμα θα μπορεί με καλύτερους όρους να συνδεθεί με τις εμπειρίες των εργατών, να τους μεταφέρει το πρόγραμμα των συνθηκών και των προοπτικών επαναστατικής κατάκτησης της εξουσίας και κατ’ αυτόν τον τρόπο, να μεταδώσει στην τάξη την σοσιαλιστική ταξική συνείδηση. 

Ωστόσο, αυτό με την σειρά του απαιτεί το επαναστατικό κόμμα να υπερασπίζεται το πρόγραμμα στην ολότητά του ανοιχτά και ξεκάθαρα. Οι Μπολσεβίκοι- Κομμουνιστές απορρίπτουν την εναπόθεση ελπίδων στη μυστική επίδραση ως δια μαγείας αυτού ή του άλλου αιτήματος του προγράμματος. Αυτά καθαυτά δεν επαρκούν από μόνα τους, σαν κάποια μαγική φόρμουλα που ξαφνικά αποκαλύπτει το μυστικό, να ανοίξουν τα μάτια στις μάζες γύρω από την αληθινή φύση του καπιταλισμού και τις αναγκαίες συνθήκες για την επαναστατική κατάκτηση της εξουσίας. Όχι, μια τέτοια πολιτική, βασισμένη σε τεχνάσματα και στο κρυφτούλι, την παραχωρούμε ευχαρίστως στους παραχαράκτες του Μαρξισμού διαφόρων αποχρώσεων. Η ρήση των Μαρξ και Ένγκελς στο τέλος του Κομμουνιστικού Μανιφέστου ότι “Οι κομμουνιστές θεωρούν ανάξιο τους να κρύβουν τις απόψεις και τις προθέσεις τους” βρίσκει εφαρμογή στην επαναστατική πάλη σήμερα περισσότερο από ποτέ. Η δύναμη και η υπεροχή του επαναστατικού προγράμματος βρίσκεται στην εσωτερική του συνοχή και συνεκτικότητα, στην ολότητα των αιτημάτων του, των τακτικών και των στρατηγικών του και στην ολότητα αυτή το πρόγραμμα οδηγεί την εργατική τάξη στην ένοπλη εξέγερση και την εδραίωση της δικτατορίας του προλεταριάτου.

 

Ένα πρόγραμμα δράσης για να σωθεί η ανθρωπότητα από τη δυστυχία του καπιταλισμού

 

Οι Μπολσεβίκοι- Κομμουνιστές υποστηρίζουν το ακόλουθο σχέδιο δράσης ως απάντηση στην κρίση του καπιταλισμού και στην πολιτική των ιμπεριαλιστικών δυνάμεων. Προτείνουν αυτό το πρόγραμμα για τον κοινό αγώνα εργατών και καταπιεσμένων. Απευθύνουν κάλεσμα σε όλες τις οργανώσεις του εργατικού κινήματος και τους καταπιεσμένους να καλέσουν από κοινού μ’ αυτά τα αιτήματα στο πεδίο της μάχης ενάντια στην κυρίαρχη τάξη.

 

Διαγράψτε τα χρέη! Απαλλοτριώστε τις τράπεζες και τους κερδοσκόπους! 

 

Μια μικρή μειοψηφία υπερπλουσίων στις ιμπεριαλιστικές χώρες λεηλατούν αδιάκοπα τους ανθρώπους σ’ όλο τον κόσμο μέσω των τραπεζών και των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων που έχουν υπό τον έλεγχό τους. Στην πραγματικότητα, κρατούν σε ομηρία ολόκληρο τον κόσμο. Οι πλούσιες χώρες έχουν ένα εθνικό χρέος που ισούται με ολόκληρο το ετήσιο προϊόν της οικονομίας τους. Συνυπολογίζοντας ολόκληρο το χρέος (από κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και νοικοκυριά) στις ιμπεριαλιστικές χώρες, ισοδυναμεί με δυο, τρεις ή ακόμη και τέσσερις φορές την αξία του ετήσιου ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ). Επιπλέον, οι ιμπεριαλιστές καρχαρίες του χρηματιστικού συστήματος και τα τσιράκια τους στις κυβερνήσεις, το ΔΝΤ και την Παγκόσμια Τράπεζα, αναγκάζουν τον ημιαποικιακό κόσμο (“αναπτυσσόμενες χώρες”) να πληρώνουν κάθε χρόνο στους πιστωτές τους. (κατάσταση του 2007). Η Ελλάδα για παράδειγμα εξαναγκάζεται σε υποταγή από την ΕΕ εξαιτίας του εθνικού της χρέους 340 δις ευρώ, αλλά μέχρι το 2011, έχει ήδη πληρώσει 600 δις ευρώ σε τόκους. 

Με άλλα λόγια, αυτοί οι τραπεζίτες και οι κερδοσκόποι του κεφαλαίου επιβαρύνουν υπέρογκα την εργατική τάξη, την αγροτιά, ακόμη και μεγάλα κομμάτια της μεσαίας τάξης καθώς και τους καταπιεσμένους με το βάρος του χρέους στο διπλάσιο ή και στο τριπλάσιο. Εκμεταλλεύονται τις λαϊκές μάζες από την μία με το άμεσο χρέος, με τον τόκο του και τον ανατοκιζόμενο τόκο και από την άλλη, τους αναγκάζουν να πληρώνουν ως φορολογούμενοι για το εθνικό χρέος που διαρκώς αυξάνεται. Και τέλος, οι μάζες είναι επίσης τα θύματα της πολιτικής εξυπηρέτησης του κυβερνητικού χρέους μέσω της ιδιωτικοποίησης των δημόσιων επιχειρήσεων και της μείωσης των κοινωνικών υπηρεσιών και υπηρεσιών υγείας. Το εργατικό κίνημα πρέπει να απορρίψει όλες τις πολιτικές (της ATTAC, διαφόρων αριστερών σοσιαλδημοκρατών κα) που δέχονται την λογική της εξόφλησης ενός μέρους του χρέους. Οι Μπολσεβίκοι- Κομμουνιστές προτάσσουν τα παρακάτω συνθήματα: 

* Καμιά περαιτέρω εξόφληση χρέους και τόκων! Άμεση και πλήρης διαγραφή του συνολικού ιδιωτικού και κυβερνητικού χρέους! 

* Διαγραφή των χρεών όλων των ημιαποικιακών χωρών της Λατινικής Αμερικής, της Ασίας, της Αφρικής και της Ανατολικής Ευρώπης! 

* Απαλλοτρίωση όλων των τραπεζών και των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων! Συνένωση σε μια ενιαία κεντρική κυβέρνηση με εργατικό έλεγχο! Πλήρης ασφάλεια των τραπεζικών καταθέσεων μικρών και μεσαίων καταθετών! 

* Εθνικοποίηση των περιουσιακών στοιχείων που είναι αντικείμενα συναλλαγής στο χρηματιστήριο και κατάργηση του χρηματιστηρίου! Αποζημίωση για μικρούς κατόχους μετοχών! Τσάκισμα του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας! 

 

Ενάντια στις περικοπές μισθών, την εργασιακή ανασφάλεια και την ανεργία! 

 

Οι καπιταλιστές, όπως πάντα, κάνουν οτιδήποτε για να μετατοπίσουν το βάρος της κρίσης στην εργατική τάξη. Πριν από την κρίση, 177 000 000 άνθρωποι παγκοσμίως ήταν άνεργοι (2007), ο αριθμός αυτός ανήλθε μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα στα 210 000 000 ανέργους (2010). Ιδιαίτερα πλήττονται οι νέοι άνθρωποι. Για παράδειγμα, στη Βόρεια Αφρική και τη Μέση Ανατολή περίπου ένας στους τέσσερις νέους επισήμως δεν έχει δουλειά. 

Εκείνοι που ακόμη έχουν δουλειά συχνά είναι αναγκασμένοι να εργάζονται σε συνθήκες υψηλής εργασιακής ανασφάλειας και λαμβάνουν πενιχρό μισθό. Περισσότεροι από τους μισούς εργαζόμενους σ’ όλο τον κόσμο εργάζονται– σύμφωνα με επίσημες στατιστικές (το πραγματικό ποσοστό είναι πιθανότατα πολύ υψηλότερο) – σε συνθήκες εργασιακής ανασφάλειας. Η εργασιακή ανασφάλεια στις πλούσιες ιμπεριαλιστικές χώρες αφορά περίπου 10% του συνόλου των εργαζομένων, ενώ αυτό το ποσοστό στην Ανατολική Ευρώπη και την πρώην Σοβιετική Ένωση ανέρχεται στο 1/5, στην Λατινική Αμερική στο 1/3, στην Ανατολική και Νοτιανατολική Ασία στο 50-60% και στη Νότια Ασία και την Υποσαχάρια Αφρική ξεπερνά το 75%. 

1,2 δισεκατομμύρια εργαζόμενοι, δηλαδή περίπου 40% του παγκόσμιου εργαζόμενου πληθυσμού, είναι οι λεγόμενοι «φτωχοί εργαζόμενοι» (αυτοί που είναι φτωχοί παρόλο που έχουν δουλειά και πρέπει να τα βγάλουν πέρα με ένα εισόδημα μικρότερο από $ 2 την μέρα για να θρέψουν την οικογένειά τους). Στην Νοτιανατολική Ασία, αυτό ισχύει για περισσότερους από τους μισούς και στη Νότια Ασία και την Υποσαχάρια Αφρική αυτή είναι η πραγματικότητα που αντιμετωπίζουν περίπου 80% του συνόλου των εργαζομένων. 

Δεν εκπλήσσει το γεγονός ότι με φόντο την επίθεση των επιχειρηματιών και της καπιταλιστικής κρίσης, τα κέρδη αυξάνονται εις βάρος των μισθών παντού. Στην Ινδία, για παράδειγμα, το μέρος του εισοδήματος που αναλογεί στους μισθούς μειώθηκε κατά το ήμισυ από τις αρχές της δεκαετίας 1990 μέχρι τα τέλη της δεκαετίας 2000, ενώ το αντίστοιχο μέρος κερδών διπλασιάστηκε. Παρομοίως, η αναλογία των μισθών μειώθηκε δραματικά στην Κίνα. 

Μπορούμε να βελτιώσουμε την κατάστασή μας μόνο αν στην καπιταλιστική λογική της υποταγής των μισθών και της δουλειάς μας στο κέρδος αντιπαραθέσουμε την προλεταριακή λογική της ασφάλειας της εργατικής τάξης και ολόκληρης της κοινωνίας. Λέμε: μισθός και ασφάλεια στην εργασία εις βάρος των κερδών. Αντιμέτωποι μ’ αυτά τα αιτήματα, οι καπιταλιστές βογκούν και κλαψουρίζουν ότι δεν μπορούν να τα πληρώσουν. Εμείς απαντάμε: Τσεπώνετε όλοι ένα μεγάλο μέρος της αξίας κάθε χρόνο και αφήνετε μόνο ψίχουλα για τους μισθωτούς, τους μικρούς αγρότες και τους φτωχούς των πόλεων, δηλαδή την μεγάλη πλειοψηφία των εργαζομένων. Αν δεν θέλετε ή δεν μπορείτε να πληρώσετε, τότε θα σας απαλλοτριώσουμε!